まず初めに Intel の Pentium シリーズから。 Pentium の主力 CPU は 2000 年末から Pentium 4 となり、 初期の Willamette コア、改良版の Northwood コア、そして 2004 年には Prescott コアが登場した。 Intel のサーバー/ワークステーション向け CPU は Xeon と呼ばれる。
Hyper-Threading とは
Hyper-Threading(HT)は、1 つの CPU を OS からは 2 つあるように見せる技術で、 並列処理が可能になるため、最適化された環境では Intel によれば 最大 25% 程度の性能向上が期待できる。 Northwood コアの Pentium 4 では 2.4C / 2.6C / 2.8C / 3GHz 以上のモデル、 そして Prescott コアの多くが HT を搭載している。 動画編集・エンコード・複数アプリの同時利用など、 マルチタスク処理では Athlon 64 より得意とされていた。
システムバスの帯域幅とメモリについて
メモリにも帯域があり、システムバスとメモリ帯域が一致しなければ、 どちらかがボトルネックとなり、CPU の性能を十分に引き出せない。
Pentium 4 とボトルネック
Pentium 4 は初期に RDRAM と SDRAM をサポートしていた。 RDRAM は Pentium 4 と帯域が一致し性能を発揮できたが、 チップセットとメモリ価格が高く、普及しなかった。
一方 SDRAM は安価だったものの、帯域が不足しており、 下段の表の通り メモリ帯域がボトルネックとなり性能を引き出せなかった。
その後、Pentium 4 チップセットは DDR SDRAM をサポート。 DDR SDRAM でも帯域は完全一致しないが、メインストリームとして普及し、 さらに デュアルチャネル DDR が登場した。 Pentium 4 と同じ帯域を実現できたものの、対応マザーボードは高価で普及は限定的だった。
Pentium 4 600シリーズ(2005年2月)
| Pentium 4 | システムバス | コア | 実クロック | CPUソケット | プロセス技術 | L2キャッシュ | 拡張命令 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 670 | 800MHz | Prescott | 3.8GHz | LGA775 | 90nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 661 | 800MHz | Cedar Mill | 3.6GHz | LGA775 | 65nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 660 | 800MHz | Prescott | 3.6GHz | LGA775 | 90nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 651 | 800MHz | Cedar Mill | 3.4GHz | LGA775 | 65nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 650 | 800MHz | Prescott | 3.4GHz | LGA775 | 90nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 641 | 800MHz | Cedar Mill | 3.2GHz | LGA775 | 65nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 640 | 800MHz | Prescott | 3.2GHz | LGA775 | 90nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 631 | 800MHz | Cedar Mill | 3.0GHz | LGA775 | 65nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
| 630 | 800MHz | Prescott | 3.0GHz | LGA775 | 90nm | 2MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EIST/EM64T |
Pentium 4 500シリーズ(2004年6月)
| Pentium 4 | システムバス | コア | 実クロック | CPUソケット | プロセス技術 | L2キャッシュ | 拡張命令 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 571 | 800MHz | Prescott | 3.8GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 570J | 800MHz | Prescott | 3.8GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX |
| 3.8FGHz | 800MHz | Prescott | 3.8GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 561 | 800MHz | Prescott | 3.6GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 560J | 800MHz | Prescott | 3.6GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX |
| 560 | 800MHz | Prescott | 3.6GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 3.6FGHz | 800MHz | Prescott | 3.6GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 551 | 800MHz | Prescott | 3.4GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 550J | 800MHz | Prescott | 3.4GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX |
| 550 | 800MHz | Prescott | 3.4GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 3.4FGHz | 800MHz | Prescott | 3.4GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 541 | 800MHz | Prescott | 3.2GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 540J | 800MHz | Prescott | 3.2GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX |
| 540 | 800MHz | Prescott | 3.2GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 3.2FGHz | 800MHz | Prescott | 3.2GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 531 | 800MHz | Prescott | 3.0GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 530J | 800MHz | Prescott | 3.0GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX |
| 530 | 800MHz | Prescott | 3.0GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 515 | 533MHz | Prescott | 2.93GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3 |
| 521 | 800MHz | Prescott | 2.8GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX/EM64T |
| 520J | 800MHz | Prescott | 2.8GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT/NX |
| 520 | 800MHz | Prescott | 2.8GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 505 | 533MHz | Prescott | 2.66GHz | LGA775 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3 |
Pentium 4 Socket478 / Socket423(2000年11月〜)
| Pentium 4 | システムバス | コア | 実クロック | CPUソケット | プロセス技術 | L2キャッシュ | 拡張命令 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 3.4EGHz | 800MHz | Prescott | 3.4GHz | Socket478 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 3.2EGHz | 800MHz | Prescott | 3.2GHz | Socket478 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 3.0EGHz | 800MHz | Prescott | 3.0GHz | Socket478 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 2.8EGHz | 800MHz | Prescott | 2.8GHz | Socket478 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3/HT |
| 2.8AGHz | 533MHz | Prescott | 2.8GHz | Socket478 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3 |
| 2.4AGHz | 533MHz | Prescott | 2.4GHz | Socket478 | 90nm | 1MB | MMX/SSE/SSE2/SSE3 |
| 3.4GHz | 800MHz | Northwood | 3.4GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 3.2GHz | 800MHz | Northwood | 3.2GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 3.0GHz | 800MHz | Northwood | 3.0GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 3.06GHz | 533MHz | Northwood | 3.06GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 2.8CGHz | 800MHz | Northwood | 2.8GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 2.80GHz | 533MHz | Northwood | 2.8GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.6CGHz | 800MHz | Northwood | 2.6GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 2.66GHz | 533MHz | Northwood | 2.66GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.60GHz | 400MHz | Northwood | 2.6GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.53GHz | 533MHz | Northwood | 2.53GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.50GHz | 400MHz | Northwood | 2.5GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.4CGHz | 800MHz | Northwood | 2.4GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2/HT |
| 2.4BGHz | 533MHz | Northwood | 2.4GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.40GHz | 400MHz | Northwood | 2.4GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.26GHz | 533MHz | Northwood | 2.26GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.0GHz | 400MHz | Northwood | 2.0GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.8AGHz | 400MHz | Northwood | 1.8GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.6AGHz | 400MHz | Northwood | 1.6GHz | Socket478 | 0.13μm | 512KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 2.0GHz | 400MHz | Willamette | 2.0GHz | Socket478 or 423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.9GHz | 400MHz | Willamette | 1.9GHz | Socket478 or 423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.8GHz | 400MHz | Willamette | 1.8GHz | Socket478 or 423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.7GHz | 400MHz | Willamette | 1.7GHz | Socket478 or 423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.6GHz | 400MHz | Willamette | 1.6GHz | Socket478 or 423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.5GHz | 400MHz | Willamette | 1.5GHz | Socket478 or 423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.4GHz | 400MHz | Willamette | 1.4GHz | Socket423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |
| 1.3GHz | 400MHz | Willamette | 1.3GHz | Socket423 | 0.18μm | 256KB | MMX/SSE/SSE2 |